Philippines có đại học lâu đời nhất châu Á còn hoạt động liên tục, và đồng thời có một hệ thống đào tạo nghề gắn rất chặt với thị trường lao động quốc tế. Hai đặc điểm đó không mâu thuẫn — chúng là hai mặt của cùng một chiến lược giáo dục hướng ra ngoài.
- Đại học Santo Tomas ở Manila thành lập năm 1611, là đại học lâu đời nhất châu Á còn hoạt động liên tục.
- Đại học Philippines, hệ thống đại học quốc gia, được thành lập năm 1908.
- Nhiều nghề ở Philippines đòi hỏi vượt qua kỳ thi cấp phép hành nghề quốc gia sau khi tốt nghiệp.
- Philippines là một trong những nước cung cấp thuyền viên lớn nhất cho đội tàu thương mại thế giới.
Các đại học lâu đời
Bắt đầu từ lịch sử.
Đại học Santo Tomas ở Manila thành lập năm 1611.
Đây là đại học lâu đời nhất châu Á còn hoạt động liên tục.
Ateneo de Manila có gốc từ năm 1859.
Đại học Philippines, hệ thống đại học quốc gia, thành lập năm 1908.
De La Salle được lập năm 1911.
Điều đáng chú ý về niên đại: giáo dục đại học ở Philippines có trước khi tiếng Anh trở thành ngôn ngữ giảng dạy tới gần ba thế kỷ, dù khi đó chỉ phục vụ một nhóm rất nhỏ.
Ngôn ngữ và cấu trúc chương trình
Phần học thuật.
Tiếng Anh là ngôn ngữ giảng dạy chính ở bậc đại học.
Chương trình cử nhân thường kéo dài bốn năm.
Một số ngành kỹ thuật và kiến trúc kéo dài lâu hơn.
Y khoa được học sau khi đã có bằng cử nhân.
Cấu trúc này gần với mô hình của Mỹ hơn là của châu Âu.
Điểm này quan trọng với sinh viên quốc tế: muốn học y ở Philippines thì phải có bằng cử nhân trước, khác với mô hình vào thẳng từ phổ thông ở nhiều nước.
Kỳ thi cấp phép hành nghề
Phần đặc thù.
Nhiều nghề ở Philippines đòi hỏi vượt qua kỳ thi cấp phép quốc gia.
Kỳ thi này do một uỷ ban chuyên trách tổ chức.
Tốt nghiệp đại học chưa đủ để hành nghề trong các ngành đó.
Tỉ lệ đỗ của từng trường được công bố công khai.
Nhiều người dùng tỉ lệ này để đánh giá chất lượng đào tạo.
Đây là một chỉ báo hữu ích và dễ tra: tỉ lệ đỗ kỳ thi cấp phép theo từng trường là thông tin công khai, và nó nói nhiều hơn về chất lượng đào tạo so với xếp hạng chung.
Điều dưỡng và các ngành y tế
Phần ngành mạnh thứ nhất.
Philippines đào tạo điều dưỡng ở quy mô lớn trong nhiều thập niên.
Nhiều người tốt nghiệp làm việc ở nước ngoài.
Chương trình được thiết kế có tính tới yêu cầu của thị trường quốc tế.
Điều dưỡng Philippines có mặt trong hệ thống y tế của nhiều nước.
Nhưng việc nhiều người ra nước ngoài cũng gây thiếu nhân lực trong nước.
Đây là mặt hai chiều đã được bàn nhiều ở chính Philippines: đào tạo cho thị trường quốc tế mang lại thu nhập và kiều hối, nhưng chính hệ thống y tế trong nước lại thiếu người.
Hàng hải và đào tạo thuyền viên
Phần ngành mạnh thứ hai.
Philippines là một trong những nước cung cấp thuyền viên lớn nhất thế giới.
Các trường hàng hải đào tạo theo chuẩn của công ước quốc tế về huấn luyện thuyền viên.
Chứng chỉ phải được công nhận quốc tế thì mới làm việc trên tàu nước ngoài được.
Vì thế các trường chịu sự kiểm tra và đánh giá từ bên ngoài.
Ngành này gắn chặt với thị trường vận tải biển toàn cầu.
Đặc điểm của ngành này rất đáng chú ý: chất lượng đào tạo bị ràng buộc bởi tiêu chuẩn quốc tế chứ không chỉ bởi quy định trong nước, nên áp lực giữ chuẩn rất thật.
Đào tạo nghề và hệ thống chứng chỉ
Phần bậc nghề.
Một cơ quan riêng phụ trách đào tạo nghề và cấp chứng chỉ năng lực.
Chứng chỉ được cấp theo từng nhóm kỹ năng cụ thể.
Các khoá thường ngắn hơn nhiều so với chương trình đại học.
Nội dung gắn với nhu cầu thật của doanh nghiệp.
Luồng nghề ở lớp 11 và 12 kết nối thẳng với hệ thống này.
Đây là lối ra thứ hai của hệ thống giáo dục: không phải ai cũng cần bốn năm đại học, và một chứng chỉ nghề được công nhận có thể dẫn tới việc làm nhanh hơn nhiều.
Sinh viên quốc tế học ở Philippines
Phần người nước ngoài.
Chương trình dạy bằng tiếng Anh là điểm thu hút chính.
Học phí thấp hơn nhiều so với các nước nói tiếng Anh khác.
Y khoa là ngành thu hút nhiều sinh viên quốc tế.
Sinh viên quốc tế cần thị thực du học và hồ sơ được trường bảo lãnh.
Điều kiện cụ thể phải tra ở Cục Di trú và ở chính trường đó.
Với người tính học rồi về hành nghề ở nước khác, có một bước phải kiểm trước: bằng cấp và chứng chỉ có được công nhận ở nước mình định hành nghề hay không, và tra điều đó ở cơ quan công nhận của nước đích chứ không hỏi trường.
Cách đánh giá một trường
Phần thực dụng, khép bài.
Kiểm tra trường có được uỷ ban giáo dục đại học công nhận không.
Xem tỉ lệ đỗ kỳ thi cấp phép của ngành mình quan tâm.
Hỏi về tỉ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp.
Kiểm tra chương trình có được kiểm định bởi tổ chức quốc tế nào không.
Mọi thông tin chính thức tra ở uỷ ban giáo dục đại học của Philippines.
Hai chỉ báo đầu là hai chỉ báo dễ tra nhất và cũng hữu ích nhất: công nhận chính thức cho biết bằng có giá trị, còn tỉ lệ đỗ thi cấp phép cho biết đào tạo có thực chất.
Giáo dục sau phổ thông ở Philippines được xây dựng với một mắt hướng ra thị trường lao động quốc tế. Đó là điểm mạnh — chương trình bằng tiếng Anh, chuẩn quốc tế trong một số ngành, chi phí thấp — và cũng là điểm yếu, khi nhiều người giỏi nhất rời khỏi nước. Chuyên mục tiếp theo của site này đi thẳng vào chính chủ đề đó: lao động Philippines đi làm việc ở nước ngoài.
Đại học lâu đời nhất ở Philippines là trường nào?
Đại học Santo Tomas ở Manila, thành lập năm 1611, là đại học lâu đời nhất châu Á còn hoạt động liên tục. Ateneo de Manila có gốc từ năm 1859, Đại học Philippines thành lập năm 1908 và De La Salle năm 1911.
Kỳ thi cấp phép hành nghề là gì?
Nhiều nghề ở Philippines đòi hỏi vượt qua một kỳ thi cấp phép quốc gia sau khi tốt nghiệp — tốt nghiệp đại học chưa đủ để hành nghề. Tỉ lệ đỗ của từng trường được công bố công khai và là chỉ báo về chất lượng đào tạo hữu ích hơn nhiều so với xếp hạng chung.
Học y ở Philippines cần điều kiện gì?
Y khoa được học sau khi đã có bằng cử nhân, theo cấu trúc gần với mô hình của Mỹ hơn là của châu Âu — nên không vào thẳng từ phổ thông được. Đây là ngành thu hút nhiều sinh viên quốc tế nhờ chương trình dạy bằng tiếng Anh và học phí thấp hơn các nước nói tiếng Anh khác.
Bằng cấp Philippines có được công nhận ở nước khác không?
Phải kiểm từng trường hợp. Với người tính học rồi hành nghề ở nước khác, cần tra ở cơ quan công nhận bằng cấp của nước đích chứ không hỏi trường. Riêng ngành hàng hải thì chứng chỉ phải đạt chuẩn của công ước quốc tế về huấn luyện thuyền viên mới làm việc trên tàu nước ngoài được.
