Ở Visayas không có hòn đảo nào áp đảo các đảo còn lại, nhưng có mật độ tuyến phà dày nhất Philippines. Đây là nơi thấy rõ nhất một quần đảo vận hành ra sao khi các đảo đủ gần nhau để nối trực tiếp — thay vì phải đi vòng qua một cảng trung tâm duy nhất.
- Đoàn thám hiểm của Magellan tới Visayas năm 1521, và Magellan chết trong trận đánh ở đảo Mactan cùng năm đó.
- Thành phố Cebu là khu định cư của người Tây Ban Nha lập năm 1565, sớm hơn Manila.
- Một trận động đất cường độ khoảng 7,2 xảy ra ở đảo Bohol vào tháng 10 năm 2013.
- Đảo Boracay bị đóng cửa với khách du lịch trong khoảng sáu tháng năm 2018 để cải tạo hệ thống xử lý nước thải.
Các đảo chính của Visayas
Bắt đầu bằng bản đồ.
Cebu là đảo dài và hẹp, nằm giữa vùng, với thành phố cùng tên.
Bohol nằm ngay phía đông nam Cebu, nổi tiếng với các đồi đá vôi hình nón.
Negros là đảo lớn gắn với ngành mía đường.
Panay ở phía tây, với Iloilo là thành phố chính.
Leyte và Samar nằm ở phía đông, hứng bão trước tiên.
Điểm chung của các đảo này là chúng đủ lớn để có đời sống riêng nhưng không đủ lớn để tự tách biệt: mỗi đảo có bản sắc riêng nhưng phụ thuộc lẫn nhau về giao thông và dịch vụ.
Cebu: trung tâm thứ hai của cả nước
Phần đô thị.
Thành phố Cebu là trung tâm kinh tế lớn thứ hai của Philippines.
Đây cũng là khu định cư của người Tây Ban Nha lập năm 1565, sớm hơn Manila.
Cảng Cebu là đầu mối phà quan trọng nhất của cả vùng.
Sân bay quốc tế nằm trên đảo Mactan kề bên.
Thành phố này cũng là một trung tâm của ngành dịch vụ gia công và dạy tiếng Anh.
Vị thế của Cebu cho thấy một điều quan trọng về Philippines: nước này có trung tâm thứ hai thật sự, chứ không chỉ có một thủ đô rồi phần còn lại.
Mạng phà: cách vùng này tự nối mình lại
Phần giao thông.
Các đảo Visayas cách nhau bằng eo biển tương đối hẹp.
Nhờ đó phà tốc độ cao nối nhiều cặp đảo trong vòng một tới hai giờ.
Nhiều tuyến nối đảo với đảo mà không phải qua Manila.
Ngoài ra còn hệ thống đường nối bằng phà chở xe, cho phép xe khách chạy xuyên vùng.
Cầu nối một số đảo gần nhau cũng đã được xây.
So với các quần đảo mà mọi tuyến đều toả ra từ một cảng duy nhất, đây là lợi thế lớn: mạng ngang giúp một đảo mất tuyến vẫn còn hướng khác để đi.
Nơi lịch sử tiếp xúc bắt đầu
Phần lịch sử.
Đoàn thám hiểm của Magellan tới vùng này vào năm 1521.
Magellan chết trong trận đánh ở đảo Mactan cùng năm đó.
Việc chinh phục thực sự bắt đầu muộn hơn, từ năm 1565.
Vì thế Visayas là nơi ảnh hưởng Tây Ban Nha có mặt sớm nhất và lâu nhất.
Nhiều nhà thờ đá cổ trong vùng có tuổi đời hàng thế kỷ.
Dấu vết ấy còn rất rõ trong đời sống: lễ hội tôn giáo lớn nhất nước diễn ra ở vùng này, và chúng là sự pha trộn giữa nghi lễ Công giáo với truyền thống bản địa có trước đó.
Thiên tai: vùng hứng bão và vùng có đứt gãy
Phần rủi ro.
Leyte và Samar nằm ở rìa đông, hứng bão từ Thái Bình Dương trước tiên.
Cơn bão Haiyan tháng 11 năm 2013 đổ bộ vào vùng này và gây thiệt hại rất lớn.
Thành phố Tacloban trên đảo Leyte là nơi chịu thiệt hại nặng nhất.
Một trận động đất cường độ khoảng 7,2 xảy ra ở Bohol vào tháng 10 năm 2013.
Trận động đất đó làm hư hại nhiều nhà thờ đá cổ trong vùng.
Hai sự kiện xảy ra cách nhau chưa đầy một tháng trong cùng một năm nói lên đặc điểm của vùng: Visayas vừa nằm trên đường bão vừa nằm trên vùng có đứt gãy hoạt động.
Du lịch biển và bài học Boracay
Phần kinh tế.
Visayas có nhiều bãi biển và điểm lặn nổi tiếng.
Boracay là đảo nhỏ ngoài khơi Panay, một trong những điểm đến nổi tiếng nhất nước.
Năm 2018, đảo này bị đóng cửa với khách trong khoảng sáu tháng.
Lý do là hệ thống xử lý nước thải không theo kịp lượng khách và công trình.
Sau khi mở lại, số cơ sở lưu trú và hoạt động trên đảo bị siết chặt hơn.
Đây là một trong những ví dụ rõ nhất trên thế giới về việc xử lý quá tải du lịch: chính quyền chọn đóng cửa hẳn một nguồn thu lớn trong sáu tháng để sửa hạ tầng, thay vì vá dần trong lúc vẫn đón khách.
Ngôn ngữ của vùng
Phần văn hoá.
Tiếng Cebuano là ngôn ngữ bản địa được nói nhiều nhất ở vùng này.
Nó cũng phổ biến ở nhiều vùng của Mindanao.
Tiếng Hiligaynon phổ biến ở Panay và phía tây Negros.
Tiếng Waray được nói ở Samar và một phần Leyte.
Tiếng Anh và tiếng Filipino được dùng trong trường học và hành chính.
Với người mới đến, điều này đáng biết trước: tiếng Filipino dựa chủ yếu trên tiếng Tagalog của Luzon, nên ở Visayas nó là ngôn ngữ học ở trường chứ không phải tiếng mẹ đẻ của phần lớn dân.
Ý nghĩa với người tìm hiểu để đi
Phần thực dụng, khép bài.
Cebu là lựa chọn phổ biến cho người học tiếng Anh và người làm ngành dịch vụ.
Chi phí sinh hoạt ở đây thấp hơn vùng thủ đô.
Đi lại trong vùng bằng phà rẻ nhưng phụ thuộc thời tiết.
Vùng phía đông chịu rủi ro bão cao hơn vùng phía tây.
Mọi điều kiện cư trú và học tập phải tra ở cơ quan có thẩm quyền của Philippines.
Với người cân nhắc giữa Manila và Cebu, điểm đáng so sánh nhất không phải giá cả: mà là quy mô thị trường việc làm trong ngành của mình, vì Cebu rẻ hơn nhưng cũng nhỏ hơn nhiều.
Visayas là phần Philippines dễ hình dung nhất về mặt địa lý: một cụm đảo cỡ trung nằm gần nhau, nối với nhau bằng phà, mỗi đảo có tiếng nói và bản sắc riêng nhưng cùng chia sẻ một lịch sử. Nó cũng là nơi hai rủi ro lớn nhất của cả nước, bão và động đất, cùng hiện diện rõ nhất.
Visayas gồm những đảo nào?
Các đảo chính là Cebu ở giữa, Bohol phía đông nam Cebu, Negros gắn với ngành mía đường, Panay ở phía tây với thành phố Iloilo, cùng Leyte và Samar ở phía đông. Mỗi đảo có bản sắc riêng nhưng phụ thuộc lẫn nhau về giao thông và dịch vụ.
Vì sao Cebu quan trọng?
Đây là trung tâm kinh tế lớn thứ hai Philippines, là khu định cư của người Tây Ban Nha lập năm 1565 sớm hơn Manila, có cảng phà quan trọng nhất vùng và sân bay quốc tế trên đảo Mactan kề bên. Cebu cũng là trung tâm của ngành dịch vụ gia công và dạy tiếng Anh.
Chuyện gì xảy ra với Boracay năm 2018?
Đảo bị đóng cửa với khách du lịch trong khoảng sáu tháng để cải tạo hệ thống xử lý nước thải vốn không theo kịp lượng khách và công trình. Sau khi mở lại, số cơ sở lưu trú và hoạt động trên đảo bị siết chặt hơn — một ví dụ rõ về cách xử lý quá tải du lịch.
Người Visayas nói tiếng gì?
Tiếng Cebuano là ngôn ngữ bản địa được nói nhiều nhất, cũng phổ biến ở nhiều vùng Mindanao; tiếng Hiligaynon ở Panay và tây Negros; tiếng Waray ở Samar và một phần Leyte. Tiếng Filipino dựa chủ yếu trên tiếng Tagalog của Luzon nên ở đây nó là ngôn ngữ học ở trường chứ không phải tiếng mẹ đẻ của phần lớn dân.
